Audi Quattro Ultra titreşim sorunu
Audi'nin meşhur dört çeker sistemi Quattro'nun seneler içindeki evriminden ve farklı türlerinden daha önceki makalemizde bahsetmiştik. Boyuna yerleştirilmiş motorlu modellerinde uzun yıllar sürekli dört çeker Torsen kullanan marka, 2016'dan itibaren çalışma prensibiyle daha çok Haldex'i andıran ve arkaya sadece gerektiğinde güç gönderen Ultra'ya geçiş yaptı. Yakıt tüketimini düşürmeyi hedefleyen bu sistemde şanzıman direkt olarak ön aksa bağlı ve merkezi bir diferansiyel mevcut değil. O gün de yazdığımız gibi;
Ultra, senkronizasyon süreci nedeniyle Haldex'ten daha karmaşık: AWD devreye girmeden önce kam milinin ilk kavrama ile döndürülmesi gerekiyor, ardından ikinci kavrama bunu arka diferansiyele bağlıyor... bozulabilecek pek çok parça var.
Ne bozuluyor?
Quattro Ultra, şanzımanın arkasında yer alan elektronik kontrollü çoklu plaka kavramalı bir modül kullanıyor. Problem de bu kavrama paketinde yaşanıyor: Zamanla kavrama plakaları aşınıyor, aradaki yağ tortu yapıyor ve plakalar birbirine yapışmaya/sıkışmaya başlıyor. Özellikle düşük hızlarda, tam tur direksiyon çevirerek yapılan dönüşlerde veya dar park manevralarında araçta ciddi bir titreme, kasılma ve vuruntu hissediliyor. Sorun literatüre ve yabancı forumlara Quattro Rumble veya Quattro Ultra Binding olarak geçmiş durumda.
- Yazılım Güncellemesi ve Kalibrasyon: İlk etapta sistemin tork aktarım değerleri yazılımla yeniden kalibre ediliyor. Eğer plakalar çok hasar görmemişse, bu yeni yazılım tork dağılım toleranslarını değiştirerek titremeyi anlık olarak çözebiliyor.
- AWD Kavrama Yağı Değişimi ve Adaptasyon: Yazılım işe yaramazsa, kavrama sisteminin (transfer kutusu) yağı değiştiriliyor. Servis teknisyeni yeni yağı koyduktan sonra arabayı alıp sekiz çizerek veya tam tur dönerek plakaların üzerindeki pürüzleri ve tortuları yeni yağla zımparalama/parlatma işlemi yapıyor. Birçok kullanıcı bu aşamada problemin çözüldüğünü sansa da, genelde bir süre sonra nüksediyor.
- Kavrama Modülünün Değişimi: Yağ değişimi ve adaptasyon sürüşü de titremeyi kesmezse, kavrama plakaları artık kurtarılamayacak kadar aşınmış veya yanmış demek oluyor. Bu noktada AWD kavrama modülü komple yenisiyle değiştiriliyor.
Teknik Servis Bültenleri
Amerika ve Avrupa'da Audi'nin 2020'den 2026'e kadar yayınladığı konuyla ilgili 8 farklı servis bülteni mevcut:
- 10 Aralık 2020: Sorunun tanımı, arka diferansiyelin içinde yer alan Quattro Ultra vites çatalının aşınmış veya hatalı olması nedeniyle aracın "Dört çeker sistem arızası" vermesi: Audi teknisyenlere arka diferansiyeli komple değiştirmemeleri talimatını veriyor: Bunun yerine, üretimde malzemesi iyileştirilmiş yeni vites çatallarının kullanılması isteniyor.
- 26 Şubat 2021: Onarım iki aşamaya bağlanmış: İlk olarak teknisyene AWD kavrama ünitesinin yağını değiştirmesi ve sistemi kalibre etmek için aracı 3 ayrı test sürüşüne (adaptasyona) çıkarması söyleniyor. Eğer bu yağ değişimi ve test prosedürü vuruntuyu kesmezse, şaftın sökülüp arkadaki AWD kavrama ünitesinin komple yenisiyle değiştirilmesi emrediliyor.
- 2 Kasım 2022: Üstte de sözünü ettiğimiz "Quattro Rumble" yani kavrama titremesi prosedürü. Bültende dikkat çeken en önemli talimat, daha önce sadece yağ değişimi ile çözülmeye çalışılan araçlarda bu işlemin yetersiz kalması nedeniyle onarım kapsamının genişletilmesi. Yani yağ kalibrasyonu işe yaramadığında parçaya müdahale edilmesine onay verilmiş.
- 9 Mayıs 2023: Bu bültende diğerleri gibi mekanik bir sök-tak veya parça değişim talimatı bulunmuyor. Sorunun çözümü için servislere doğrudan SVM (Yazılım Sürüm Yönetimi) üzerinden yazılım güncellemesi yapmaları talimatı veriliyor. Sistemi yöneten beynin yazılımsal kalibrasyonu revize ediliyor.
- 9 Ekim 2023: Bu belgede teknisyenlere yazılım güncellemesi yapmaları, ardından AWD modülündeki yağı değiştirmeleri ve adaptasyon sürüşü yapmaları söyleniyor. Çözülmezse de kavrama modülünün değiştirileceği yazıyor.
- 21 Ekim 2024: Teknisyene arıza tespiti veya onarım için doğrudan "AWD Kavrama Ünitesini Aşırı Isıtma" kalibrasyonunu uygulaması söyleniyor. Müşteri aracıyla sürekli daireler çizdirilerek ekranda aşırı ısınma uyarısı belirene kadar sistemin zorlanması; bu sayede aşınan plakalar üzerindeki tortunun sürtünmeyle zımparalanması amaçlanıyor.
- 22 Mayıs 2025: Doğrudan AWD kavrama paketinin sürtünme yüzeylerindeki değişime atıf yapılıyor. Çözüm olarak teknisyenin direksiyonu tam tur kırarak, ekranda "Dört çeker sistemi aşırı ısındı" uyarısı çıkana kadar 10 km/s hızla daire çizmesi talimatı veriliyor. Amaç, plakalar üzerindeki tortuyu kendi yağı ve sürtünmesiyle zımparalamak.
- 26 Ocak 2026: Audi parça değişim ve işçilik maliyetlerinden kaçınmak için prosedürü daha da uzatarak "Çifte Yağ Değişimi" yöntemini şart koşmuş. Teknisyen sistemi tamamen boşaltıp yeni kavrama yağı (G 055 515 A2) koyuyor, şanzımanı çalışma sıcaklığına getirip aracı soğumaya bırakıyor, ardından yağı tekrar boşaltıp ikinci kez sıfır yağ ekliyor.
Hangi Audi'lerde Quattro Ultra var?
Türkiye'de en sık C8 kasa (2019–2025) A6 45 TFSI'larda görülen bu sorunlar, B9 A4-A5 ile FY Q5'lerde de (2016–2025) baş gösterebiliyor.
Ultra her ne kadar 2016'da tanıtılmış da olsa, 2016 sonrası da pek çok Audi modeli Torsen ya da crown gear'la geliyor (örneğin 8-ileri tiptronic şanzımanlı 2020 model A5'ler sürekli dört çeker). Crown gear ise halen, S3/RS3 hariç, S ve RS modellerinde kullanılıyor. Aracınızın şasi numarası (VIN) aracılığıyla sorgulayacağınız PR koduyla, hangi tip quattro'ya sahip olduğunu öğrenebilirsiniz:
- GH0 - arka diferansiyel yok, önden çeker
- GH1 - açık arka diferansiyel, Torsen
- GH2 - spor arka diferansiyel, Torsen/crown gear
- GH4 - açık arka diferansiyel, quattro ultra
Kaynaklar
1 Yorum